Πέμπτη, 12 Απριλίου 2018

Σύγχρονες εκδοχές της Αντιγόνης


Λογοτεχνικές και μουσικές προτάσεις για συνεξέταση με Αντιγόνη Σοφοκλή:

Στίχοι Ν. Γκάτσου, μελοποιημένοι από το Μ. Χατζιδάκι (1988):


Πορφυρά
στέμματα φορώ
στην πυρά
μόνη προχωρώ.

Κρατώ
κόκκινο χαρταετό
πετώ
σ’ ένα φως ονειρευτό.

Ξαφνικά
μπαίνω στο χορό
μαγικά
σάνδαλα φορώ.

Περνώ
το γεφύρι το στερνό
θρηνώ
έναν κόσμο μακρινό.



Μια σημερινή "Αντιγόνη" (2016) με τη φωνή της Νατάσσας Μποφίλιου,


σε στίχους Γ. Ευαγγελάτου και μουσική Θ. Καραμουρατίδη:



Άλλη μια μέρα από κείνες τις ευθείες 
που δεν μιλά ελληνικά κάτι σπουδαίο.
Οι εφημερίδες έχουν μόνο αγγελίες 
είναι από χρόνια διαβασμένο κάθε νέο.

Άλλη μια μέρα που ξυπνάνε τα θηρία.
Γίνεται ο κόσμος ο πλανήτης των πιθήκων.
Μια πυρκαγιά ξεσπά στην πολυκατοικία
και διακόπτει τα βαλσάκια των ενοίκων.

Αυτό το έργο έχει μόνο πρώτους ρόλους.
Η εποχή αυτή κομπάρσους δε σηκώνει.
με δυο γονείς αριστερούς ονειροπόλους 
τόσο καιρό κρατούσα μόνο το κοντάρι
κι ήρθε η στιγμή να βγω να παίξω Αντιγόνη.

Άλλη μια νύχτα που η σκέψη μας φρενάρει 
κι η ησυχία μας δεν είναι πια ησυχία.
Βγαίνει το πρόσωπο που κλαίει στο φεγγάρι 
κι ό,τι αγαπάμε φακελώνεται σε αρχεία.

Αυτό το έργο έχει μόνο πρώτους ρόλους.
Η εποχή αυτή κομπάρσους δε σηκώνει.
με δυο γονείς αριστερούς ονειροπόλους 
τόσο καιρό κρατούσα μόνο το κοντάρι 
κι ήρθε η στιγμή να βγω να παίξω Αντιγόνη.

Άλλη μια μέρα από κείνες τις ευθείες 
που όσα πιστέψαμε έχουν γίνει ο εχθρός μας 
κι οι αγαπημένες περιττές μας ασχολίες 
έχουνε γίνει η τροφή του τέρατός μας.


Μια πολύ πρόσφατη ερμηνεία (2018) της Μαρίας Παπαγεωργίου, δύο τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη από το δίσκο "Αλληλογραφία":


Τα τραγούδια μοιράζονται την ίδια μελωδία. Στο βίντεο που ακολουθεί επιχειρείται σύνδεση των δύο πόλων της τραγωδίας: Έρωτας- Θάνατος.


Πλούσιο υλικό με κείμενα ποιητικά και πεζά που συνομιλούν με το μύθο της Αντιγόνης  από την Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα στη σελίδα της"Νόστος: Ο Αρχαιοελληνικός Μύθος στην Παγκόσμια Λογοτεχνία": ΕΔΩ


Ενδιαφέρουσες οι ανατρεπτικές εκδοχές του Γ. Ρίτσου (η Ισμήνη αποκαλύπτει μια καταπιεσμένη, πεισιθάνατη Αντιγόνη) και του Ζαν Ανούιγ (δίνει έναν πιο συμπαθή Κρέοντα σε σημείο που να κατηγορηθεί ότι τον αθωώνει).

              Γ. Ρίτσος, Ισμήνη (απόσπασμα)

Ω, η αδελφή μου ρύθμιζε τα πάντα μ’ ένα πρέπει ή δεν πρέπει,
λες κι ήταν πρόδρομος εκείνης της μελλοντικής θρησκείας
που χώρισε τον κόσμο στα δυο (στον εδώ και στον πέρα), που χώρισε
το ανθρώπινο σώμα στα δυο, πετώντας το απ’ τη μέση και κάτω.

Πολύ τη λυπόμουν. Παρά λίγο να βλάψει και μένα. Αν την δοξάσανε τόσο
ήταν γιατί τους γλίτωσε απ’ το να πράξουν το ίδιο. Στο πρόσωπό της
τιμήσαν τη δική τους αντίθεση νεκρή· — αυτοσυχωρέθηκαν,
αθωώθηκαν και ησύχασαν.
    [...]
Ποτέ της
δεν άφησε τον Αίμονα να της αγγίξει το χέρι. Πάντα μαζεμένη
σάμπως για να μη χάσει τίποτε, αναδιπλωμένη στον εαυτό της
    [...]
Η αδελφή μου θαρρείς και ντρεπόταν που ήταν γυναίκα. Ίσως αυτό
να ’ταν η δυστυχία της. Κι ίσως γι’ αυτό να πέθανε.
    [...]
Ωστόσο, κάποιο μεσημέρι του καλοκαιριού, που όλοι κοιμόνταν,
την ώρα που κατέβαινα ξυπόλυτη τη σκάλα, την είδα
μπρος στο κελάρι της τραπεζαρίας, με μια γαβάθα πετιμέζι στην ποδιά της,
να τρώει μεγάλες κουταλιές μουλιασμένο ψωμί. Γύρισα κι έφυγα.
Ακούστηκαν μεμιάς τα τζιτζίκια που φώναζαν στον κήπο. Δε με είδε.

Ποτέ δεν της το ’πα. Δεν έμαθε. Πολύ τη λυπόμουν.
Πεινούσε κι εκείνη (και το ’ξερε). Μπορεί και ν’ αγαπούσε. Δεν το ανεχόταν
να σκύψει μπρος στην ίδια της επιθυμία, που δεν ήταν, βέβαια,
δικό της έργο, δική της εκλογή. Μόνο το θάνατό της, — όχι·
μόνο την ώρα και τον τρόπο τού θανάτου της μπορούσε να διαλέξει.
Κι αλήθεια, διάλεξε. Κι εκείνο της το «άκλαυτος, άφιλος»,
ιδίως εκείνο το «ανυμέναιος», ήταν η μόνη της ομολογία,
η πρώτη ωραία ταπεινοσύνη της, η μόνη θηλυκή της γενναιότητα,
η τελευταία και μόνη της ειλικρίνεια, πού έτσι σα να δικαίωσε κάπως
την πικραμένη υπεροψία της. Αυτό τη συχώρεσε στα μάτια μου.
    [...]

Γιώργος Χουλιάρας

     Αντιγόνη

Αν όχι στην οικογένεια
πού αλλού
το σπίτι των νεκρών;
Αν όχι χωρίς κράτος
πώς αλλιώς
η άρνηση της εξουσίας;
Αν όχι στον θάνατο
πότε άλλοτε
το γαμήλιο δώρο της ζωής;


        Ν. Καρούζος

Ο ΔΥΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ

Κοπέλα της παντρειάς απ’ τη Θήβα
πάει σ’ έναν τάφο βροχερό ακόμη και σήμερα
πάει με δυόσμο στο στήθος
τώρα που κιόλας γράφω
τί αθόρυβα τα βήματά της ακούγονται
πάει μ’ ένα ελεγείο στο λαιμό η Αντιγόνη.
Έχει να θάψει αγαπημένον αδελφό κ’ ύστερα να πεθάνει
η αδελφή του Οιδίποδα η κόρη.
Τώρα που κιόλας γράφω (χρόνια και χρόνια τόσες αστραπές...)
βγάζει τρομερήν απόφαση ο Κρέων
είν’ αυτός ο καιρός
και το κρίμα είν’ αυτός πάλι
εξουσία και θάνατος μεσημέρια νεκρά
μα η Αντιγόνη τόσον άχρονη
σαν τελώνης η ταπεινή
με δυόσμο στο στήθος
έχει το φως και τη ζωή,
μόνη στο αίμα ιδρύει την αγάπη
χωρίς να ξέρει πως θά ’ρθει στα χείλη
κάθε που η θυσία θε να λάμπει για τους ανθρώπους
χωρίς να ξέρει τη μεγάλη μοίρα της
η σταυρωμένη.

Μια ακόμη σύγχρονη, μουσική εκδοχή:

Για τις ανάγκες της παράστασης της Αντιγόνης του Σοφοκλή στο Μουσείο Μπενάκη, το 2013,
η Monika συνέδεσε και μελοποίησε λέξεις και φράσεις της μετάφρασης της τραγωδίας στα αγγλικά από τον  F. Storr:

Love of the wind, of the wisest heart
Love of a maiden's cheek dost lie
Within your eyes, the strongest will
A yearning heart, a justice fight to win
Lo I myself am all borne aside
So young, so fair but hurried down
Drenched by the rain, the whirling snow
left there to pine while all her tears aye flow
No youths have sung the marriage singing
No maids have strewn with flowers the bed
Over the land, over the upland holds
For Death who puts to sleep both young and old
Friends, countrymen, that's my last farewell
My journey' s done, the mortals' re singing
The taint of blood, her tears aye flow
A yearning heart, a justice fight to win
No youths have sung the marriage singing
No maids have strewn with flowers the bed
Over the land, over the upland holds
For Death who puts to sleep both young and old.

Άνοιξη παρά τέταρτο

Εικόνες, μουσικές και στίχοι για το μυστήριο της άνοιξης.



Παρασκευή, 28 Οκτωβρίου 2016

μια βροχή θα μας σώσει [;]

να φέρεσαι όπως η βροχή στους τσίγκους
ρυθμικά    με ανωτερότητα
                                                 οδ. ελύτης


Il pleure dans mon coeur
Comme il pleut sur la ville ;

Paul Verlaine
Βρέχει μες στην καρδιά, όπως βρέχει στην πόλη
(απόδοση Στρ. Πασχάλης)



"ψιχάλιζε στους δρόμους έξω, καθώς μες στην ψυχή μας"
Οδ. Ελύτης

Πλύστρα του ουρανού, στύψε τα ρούχα σου
στύψε τα σύννεφα, διψάω σήμερα.
Να πέσει μια βροχή, έλα γριά βροχή
ξέπλυνε τα κρίματά μου.

Κάθε σταγόνα σου ένα γλυκό φιλί για τα βλέφαρα.
Καλά που θα 'τανε να ξεκαθάριζε,
ν' άλλαζε η ζωή, μόνο με μια βροχή.

Πες μου γριά βροχή απ' όσους ξέπλυνες
ποιοι ξανάρθαν λεκιασμένοι
ζητώντας γι άλλη μια, γι’ ακόμα μια φορά, να τους λυπηθείς.

Πλύστρα τ' ουρανού να μ' έχεις κατά νου
όταν μαραίνομαι, όταν παιδεύομαι.
Να πιάνεις τ’ άπλυτα απ’ το κατάλυμα, των αμέτρητων αστέρων
για τη μπουγάδα σου να στάζει η βροχή, μες στα σωθικά.
                             θαν. παπακωνσταντίνου


Ποιήματα για τη βροχή στον Λόγο παράταιρο

Ο θάνατος του νερού

Αν δεις στον ύπνο σου, μια νύχτα με βροχή, φωτιά να καίει, είν' η καρδιά μου που στενάζει μοναχή και σιγοκλαίει. Ετσι διατυπώθηκε από τους ποιητές. Διότι κάποτε η βροχή ήταν το ηχείο των συναισθημάτων. Οταν έβρεχε, δεν μπορούσες να τα παραγνωρίσεις.

Σαν να επρόκειτο για την εκπνοή ενός στοιχείου που μετέφερε την οργανική προϋπόθεση της ζωής, ο κάθετος θάνατος του νερού ήταν πάντα ένας ύμνος στη διάρκεια που χάνεται και στη μονότονη ανακούφιση αυτής της απώλειας. Οπως όλες οι ζωές, όπως όλες οι εκδηλώσεις θυσίας, έτσι και η ζωή της βροχής έσβηνε χάριν της γονιμότητας. Οπως όλοι οι σπόροι, το νερό έπρεπε να πεθάνει για να ανακυκλωθεί σ' έναν κόσμο που το ονειρευόταν. Η βροχή έφτανε για ν' αναγγείλει τον πτωτικό χαρακτήρα κάθε δημιουργίας, μας δίδασκε πως οτιδήποτε υψώνεται, υπακούει ταυτόχρονα στην κλήση μιας καθόδου που το ρευστοποιεί για να το ζωογονήσει εκ νέου. Μ' άλλα λόγια, η βροχή ήταν η πεμπτουσία της επανάληψης του θανάτου που ρυθμίζει όλους τους κύκλους ζωής. Το θρόισμά της στη λαμαρίνα τραγούδησε τον νόμο αυτού του παράδοξου.
Να βλέπεις στη βροχή μιαν απρόσωπη εκδήλωση των στοιχείων, να πιστεύεις πως η βροχή είναι απλώς νερό που πέφτει, ήταν μέχρι πρότινος μικροψυχία. Στον ήχο της ο άνθρωπος αναγνώριζε τον θρίαμβο ενός απ' τα θεμελιακά νοήματα, της πλησμονής που εκχυλίζει σαν δωρεά, του μάννα εξ ουρανού, ακόμη και του από μηχανής θεού. Ο μύθος σύμφωνα με τον οποίο οτιδήποτε αγαθό προέρχεται «από ψηλά», έβρισκε ανέκαθεν, στη βροχή, την ιδεώδη κατάφαση· η βροχή ήτανε στεναγμός εκπληρούμενης προσδοκίας.

Ο ουρανός έδινε λόγο στην ομορφιά αλλά και στη ματαίωση, ενώ η γη παρέμενε ο τόπος της πραγμάτωσης, της επαλήθευσης. Η βροχή ανακούφιζε τη γη απ' το βάρος του πραγματικού. Ο ήλιος μας έκανε ερωτιάρηδες ή παράλογους, η βροχή καθησύχαζε τα πνεύματα, ήταν μαλακτική, κατευναστική, θεραπευτική. Το φως της υπήρξε γαλακτερό. Ηταν ένας ύπνος πάνω στα πράγματα, και σαν τέτοια τους επέτρεπε να κοιτούν δίχως ταραχή, πίσω απ' την κουρτίνα και τους υδρατμούς, τη σκηνή μιας δοκιμασίας εξ υποθέσεως παροδικής. Η βροχή ήταν το ον εκείνο που ξαγρυπνούσε για να ονειρευόμαστε το θάνατο με τρόπο ειρηνικό. Οι χειρονομίες της δεν απέπνεαν καμιάν οξύτητα, θύμιζαν βάλσαμο, θωπείες, μουσικές γέφυρες ανάμεσα σε ήπιες εντάσεις.
Η βροχή υπήρξε ο θυρωρός της ευτυχισμένης παιδικότητας, περιβαλλόταν απ' τους θρύλους των Χριστουγέννων, τη μυρωδιά των κυπαρισσιών, τα σαλιγκάρια και τα πετάγματα των ελαφιών στην ομίχλη. Το παιδί συνέλαβε εκεί τις πρώτες απορίες. Κατανόησε τη διαφορά κι ότι καμιά καλοκαιρινή υπερβολή δεν θα μπορούσε να διεγείρει το βλέμμα αν δεν είχε προηγηθεί ο χειμώνας με το μισόφωτο, οι αστραπές, οι λιτανείες της υγρασίας. Ζήσαμε όλοι, πριν από καιρό, μια εποχή που τη νανούριζαν οι αντιθέσεις.

Μέσα στο παιδί, η βροχή διασκέδαζε την αγωνία του χρόνου, διότι ο χρόνος γινόταν φιλικός, κουλουριαζόταν γύρω του και άκουγαν μαζί τον μονόλογο του νερού στα παραθυρόφυλλα. Το παιδί διασκέδαζε την αγωνία από την εναλλαγή των εποχών με το παιγνίδι που ονομάζεται κινέζικο πορτρέτο αφού, αν η βροχή ήταν γυναίκα, θα ήταν η μάνα του, εκείνη τη στιγμή. Διασκέδαζε δηλαδή τη βιασύνη της μεταμόρφωσης των πραγμάτων με την εντύπωση μιας παρουσίας στην οποία μπορούσε κάλλιστα να επιστρέψει με την πρώτη δυσκολία. Η βροχή γαλήνευε και γαληνευόταν. Οταν άγγιζε τη σφοδρότητα της καταιγίδας, προσελάμβανε το χαρακτήρα μιας φύσης μαστιγωτικής αλλά ποτέ εκδικητικής, ορμούσε πάνω στην υλικότητα του κόσμου αλλά με τρόπο ποτέ χαιρέκακο. Η βροχή ήταν η διαυγής ορατότητα σε ώρα μελαγχολίας. Η λύπη της για κείνο που πεθαίνει ποτέ δεν γινόταν κατάθλιψη, πάντοτε έμενε στον ρεμβασμό και τον μετέδιδε σαν βύθιση στο αόρατο.

Αυτή η βροχή δεν υφίσταται πια, ακριβώς όπως δεν υφίσταται το καλοκαίρι, απορροφημένο απ' τις διεκπεραιώσεις του τουριστικού τομέα. Στην εξαφάνιση των συμβολισμών της βροχής επιφυλάχθηκε μια μοίρα ακόμη πιο άδικη, γιατί μπορεί η βροχή, η όξινη βροχή της τρίτης χιλιετίας, να βλάπτει όσο και ο ήλιος, όμως αυτή, επιπλέον, μπορεί να σε πνίξει κυριολεκτικά με τον ρεαλισμό της. Εισβάλλει στα υπόγεια και αναγκάζει τη φτώχεια να βγει στο δρόμο, δηλαδή εκεί απ' όπου ήρθε και να δείξει στις κάμερες την ώς τότε καμουφλαρισμένη προσωρινότητα των επίπλων. Τέσσερα και μισό εκατομμύρια άνθρωποι που κατέληξαν να ζουν στο Λεκανοπέδιο με τη νοοτροπία του πρόσφυγα, φοβούνται τώρα την τιμωρία. Η βροχή ξυπνάει την ανάμνηση της γενοκτονίας.

Εχοντας φορτιστεί μ' αυτή τη μιασματική φιλαλήθεια, η βροχή γίνεται αληθινό μίασμα η ίδια κι έτσι οι μεταφορικές της χρήσεις στη γλώσσα παύουν να είναι μεταφορές. Τώρα κυκλοφορούν στον λόγο σαν κυριολεξίες. Για παράδειγμα, η βροχή των καταγγελιών, η βροχή των παραπόνων, η βροχή των σκανδάλων, όλες αυτές οι βροχές είναι ό,τι το δηλητήριο που πέφτει στις στέγες μας, διότι το βρόχινο νερό άρχισε ήδη να ισοδυναμεί με καταγγελία, με παράπονο, με σκάνδαλο. Δεν υπάρχει πια φιλική πτώση, ό,τι πέφτει πέφτει για να μας συντρίψει.
                                               του Ευγένιου Αρανίτση,
                                 Παράδοξα, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία,   31/08/2003    


   Τα πάθη της βροχής

Εν μέσω λογισμών και παραλογισμών
άρχισε κι η βροχή να λιώνει τα μεσάνυχτα
μ’ αυτόν τον πάντα νικημένο ήχο
σι, σι, σι.
Ήχος συρτός, συλλογιστός, συνέρημος,
ήχος κανονικός, κανονικής βροχής.

Όμως ο παραλογισμός
άλλη γραφή κι άλλην ανάγνωση
μού’ μαθε για τους ήχους.
Κι όλη τη νύχτα ακούω και διαβάζω τη βροχή,
σίγμα πλάι σε γιώτα, γιώτα κοντά στο σίγμα,
κρυστάλλινα ψηφία που τσουγκρίζουν
και μουρμουρίζουν ένα εσύ, εσύ, εσύ.

Και κάθε σταγόνα κι ένα εσύ,
όλη τη νύχτα
ο ίδιος παρεξηγημένος ήχος,
αξημέρωτος ήχος,
αξημέρωτη ανάγκη εσύ,
βραδύγλωσση βροχή,
σαν πρόθεση ναυαγισμένη
κάτι μακρύ να διηγηθεί
και λέει μόνο εσύ, εσύ, εσύ,
νοσταλγία δισύλλαβη,
ένταση μονολεκτική,
το ένα εσύ σαν μνήμη,
το άλλο σαν μομφή
και σαν μοιρολατρία,
τόση βροχή για μια απουσία,
τόση αγρύπνια για μια λέξη,
πολύ με ζάλισε απόψε η βροχή
μ’ αυτή της τη μεροληψία
όλο εσύ, εσύ, εσύ,
σαν όλα τ’ άλλα νά’ ναι αμελητέα
και μόνο εσύ, εσύ, εσύ.
                                    κική δημουλά

                                                                   

Τετάρτη, 28 Σεπτεμβρίου 2016

Σεξισμός - στερεότυπα (ενότητα "τα φύλα στη λογοτεχνία")

       Βίντεο (2014): «Σε βίασαν; Φταις κι εσύ!»

Έχεις ντυθεί προκλητικά και έχεις πιεί; Τότε φέρεις ευθύνη αν κακοποιηθείς σεξουαλικά! Είναι το μήνυμα που στέλνει σε νεαρά κορίτσια βίντεο της ουγγρικής αστυνομίας. Οι αντιδράσεις είναι έντονες.
Το βίντεο ξεκινά ανώδυνα. Τρία νεαρά κορίτσια πίνουν, έχουν ντυθεί κάπως προκλητικά και είναι βαμμένα. Διασκεδάζουν σε ένα κλαμπ, φλερτάρουν με αγόρια, χορεύουν και πίνουν. Σε μια στιγμή όμως βλέπουμε ένα από τα κορίτσια σε ένα σκοτεινό σοκάκι. Τα ρούχα της σκισμένα, το βλέμμα απλανές. «Μπορείς να κάνεις κάτι για να προλάβεις όλα αυτά», διαβάζουμε στην οθόνη.
Το βίντεο της αστυνομικής αρχής της πόλης Πεκς στη νότια Ουγγαρία θέλει να προειδοποιήσει και ταυτόχρονα να ευαισθητοποιήσει. Όμως οι αντιδράσεις στα ουγγρικά μέσα ενημέρωσης είναι έντονες. Γυναικείες οργανώσεις ασκούν κριτική. Αρκετές από αυτές μάλιστα ζήτησαν από τις αρχές να αποσύρουν το βίντεο και να σταματήσουν την προβολή του στα σχολεία. Θεωρούν ότι στιγματίζει τα θύματα της σεξουαλικής κακοποίησης ως θύτες. Πιστεύουν ότι εκφράζει μια ακραία και συντηρητική ματιά στην κοινωνία. Ακόμα και οι άνδρες εμφανίζονται ως πιθανοί βιαστές. Μια εικόνα, υποστηρίζουν, που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Το βίντεο προκαλεί αντιδράσεις και στη Γερμανία. «Αποδίδει στα θύματα βιασμού ευθύνη κατακρίνοντας την συμπεριφορά τους», λέει στην DW η Μπίρτε Ρόλες από την οργάνωση Terres des Femmes. «Δυστυχώς τέτοιου είδους απόψεις είναι ιδιαίτερα διαδεδομένες και δεν παρατηρούνται μόνο στην Ουγγαρία, συνεχίζει η γερμανίδα ακτιβίστρια. Καταβάλλεται η προσπάθεια να ευαισθητοποιηθούν πιθανά θύματα για να προστατευθούν εγκαίρως από τους κινδύνους. Απουσιάζει όμως η πρόληψη και η προσέγγιση εν δυνάμει θυτών»..
Αναπαραγωγή στερεοτύπων
»Το βίντεο δίνει την εντύπωση ότι οι περισσότεροι βιασμοί συμβαίνουν νύχτα, στο δρόμο, έξω από κλαμπ, συνεχίζει η Μπίρτε Ρόλες. Ενώ γνωρίζουμε ότι η σεξουαλική κακοποίηση είναι φαινόμενο που παρατηρείται συχνότερα μέσα σε μια σχέση, στο φιλικό περιβάλλον, μέσα στο σπίτι του θύματος και όχι στο δρόμο. Η λανθασμένη αυτή εκδοχή διαδίδεται από την ίδια την αστυνομία, η οποία θα έπρεπε να γνωρίζει τα στατιστικά στοιχεία».
Προς το παρόν ούτε η αρμόδια αστυνομική διεύθυνση, ούτε καν η περιφερειακή αστυνομική διοίκηση έχουν λάβει θέση στο βίντεο. Η δυνατότητα σχολιασμού κάτω από το βίντεο στο youtube και το facebook είναι απενεργοποιημένη……
                                   Πηγή: Sabrina Pabst / Στέφανος Γεωργακόπουλος, ιστοσελίδα www.dw-de

Δευτέρα, 20 Ιουνίου 2016

μαργαριτάρι σε ενδοσχολικές εξετάσεις

                     Ιστορία γ' γενικής παιδείας



ερώτηση: να δώσετε ορισμό του "Ψυχρού Πολέμου"

απάντηση: "Ψυχρός πόλεμος είναι ο πόλεμος του 1940 στις παγωμένες και χιονισμένες βουνοκορφές. Λέγεται ψυχρός γιατί είχε πολλούς νεκρούς δηλαδή πολλά θύματα των Γερμανών που σκοτώναν χωρίς έλεος όποιον  βρισκόταν μπροστά τους ή τους περιφρονούσε".

              [ αποκλίνουσα-δημιουργική σκέψη...;;]